Siklosporadan qo‘rqish iste’molchilarning salatlarga bo‘lgan ishtahasini yo‘qotishiga olib keladi.

Bu yozda AQShda koʻp odamlar salat yemay qoʻydi. Sababi — siklospora deb ataladigan mayda parazit. U odamni qorin ogʻrigʻi, ich ketishi va kuchli holsizlik bilan kasal qiladi.

Doʻkonlardagi tayyor salatlar oʻtgan yilga qaraganda 14 foiz kam sotildi. Salat restoranlariga ham odamlar kamroq keldi. Chopt deb ataladigan zanjirda yangilik chiqqan kunning oʻzida mehmonlar 24 foiz kamaydi. Sweetgreen kompaniyasi “bu muammo savdomizni yomonlashirdi, shuning uchun yil oxirigacha rejalashtirgan pulimizni kamaytirdik” dedi. Yana bir kichik salat kompaniyasi esa barcha restoranlarini yopib, bankrot boʻldi — buning sabablaridan biri shu qoʻrquv edi.

Shifokorlar asosiy muammo aysberg salatidan chiqqanini topdilar. Bu salat Meksikaning markaziy qismidagi Taylor Farms kompaniyasining katta zavodida yuvilgan va qadoqlangan. Zavod salatni Amerikaning koʻp joylariga yuborgan. 10 mingdan ortiq odam kasal boʻldi. Eng koʻp zarar koʻrgan joy Michigan shtati — u yerda 12 ming 400 dan ortiq odam kasal boʻldi va ikki kishi vafot etdi.

Faqat bitta yirik restoran zanjiri — Taco Bell — aniq bogʻlangan, chunki u ovqatlarida koʻp aysberg salat ishlatadi. Dastlab uning savdosi tushib ketdi, lekin keyin yana yaxshilana boshladi.

Shu bilan birga yana bir nechta kichik epidemiyalar ham davom etmoqda, lekin shifokorlar hali qaysi ovqatdan chiqqanini aniq bilishmayapti. Siklospora suv va axlatda yashaydi. U odatda salat, piyoz, malina va yangi koʻkatlarga yopishadi. Odam iflos ovqatni yeganidan keyin kasal boʻlishi uchun bir necha kun oʻtadi. Shuning uchun manbani tez topish qiyin.

Xavfsiz boʻlish uchun mutaxassislar aytadi: barcha sabzavot va mevalarni toza suv bilan yaxshilab yuving, tashqi barglarini tashlang, imkon boʻlsa pishiring. Ba’zi salat restoranlari mijozlariga “biz aysberg salat ishlatmaymiz”, “koʻkatlarimizni ikki marta yuvamiz” yoki “faqat Amerikada oʻstirilgan salat olamiz” deb aytmoqda.

Yaxshi xabar Michigan shtatidan keldi. U yerdagi sogʻliqni saqlash xodimlari “yangi kasallar kamaymoqda, shuning uchun odamlar yana salat yeyishlari mumkin” deb e’lon qildi. Qadoqlangan salatlardan voz kechish haqidagi ogohlantirish endi kerak emas.